Klein land, grootse kazen.

Gruyère, Grisons, Valais/Wallis, Romandië, Appenzell, Thurgovie/Thurgau... Elke Zwitserse streek is wel de bakermat van een grootse kaas die letterlijk en figuurlijk zeer wordt gesmaakt door kaasliefhebbers over de hele wereld. Bovendien vind je er de culturele en geografische diversiteit van Zwitserland in terug: de kazen hebben immers een heel verschillend karakter.

Zoveel goede, straffe kazen in een zo klein land? Het lijkt op het eerste zicht verwonderlijk? En toch, als je er even bij stilstaat en rondkijkt...
Het Zwitserse landschap is zeer divers en... bewogen. Door de vele eeuwen heen heeft de mens het landschap zijn eigen specifieke karakter gegeven. Braakland en bossen werden geordende teeltgronden. Maar slechts een kwart van de oppervlakte van Zwitserland is geschikt voor intensieve landbouw. Het land is en blijft nu eenmaal een land van bergen, graas- en hooilanden met vooral familiale landbouwbedrijven waar de zuivelproductie een belangrijke plaats inneemt.

De kleine kaasmakerijen met 4 of 5 werknemers zijn haast ontelbaar en bijna elk dorp heeft zijn melkerij, elk wegje zijn boerderij. In Zwitserland is er geen vlucht van het land naar de stad. Overal zie je koeien. En terecht. De Zwitsers houden hun tradities in ere! Hier grazen koeien van gras of 's winters van hooi. Kuilvoer komt er hier niet in! De Zwitserse boeren houden van hun dieren. Ze zijn er haast verliefd op. Voor hen zijn de dieren geen melkfabriekjes!

Of ze nu bruin, rood of zwart zijn, het zou een belediging zijn voor de Zwitserse zuivelteelt. Kwaliteit gaat hier echt voor op kwantiteit en de koeien zijn de 'tuiniers' van het landschap. Zij zorgen voor het overleven van de landbouw in het gebergte en verstoren allerminst het toerisme.

De Zwitserse boeren hebben altijd al in harmonie met de natuur gewerkt! De Zwitserse stallen tellen zo'n 1,7 miljoen runderen die zorgen voor de helft van de landbouwopbrengst van het land. De zuivelproductie bedraagt jaarlijks 3,8 miljard liter, waarvan 80% wordt verwerkt tot kaas, boter, room en yoghurt. Alle Zwitserse zuivelproducten voldoen aan strenge eisen. De kazen zijn daar het beste voorbeeld van met de vele 'appellations' en kwaliteitslabels. Geen wonder dat in Zwitserland, een democratisch land bij uitstek waar altijd wel over een of ander wordt gestemd, de kaas koning is!

Landschapsbescherming

Twee fenomenen kenmerken het Zwitserse landbouwpanorama. Vooreerst is er het absolute belang van de weiden en de graslanden. En vervolgens de verspreiding van de velden, die kleiner en gevarieerder zijn dan in het buitenland. De bescherming van het landschap houdt dus ook het behoud van deze twee eigenheden van het land in. De kleine eigendommen blijven behouden voor het eerste doel van het Zwitserse landbouwbeleid: het behoud van de familiale landbouwbedrijven.

De vele weiden en graslanden kunnen enkel bewaard blijven door een gezonde zuiveleconomie.
De ruimste oppervlakten bestemd voor zuivelproductie bevinden zich in de bergen en in de heuvelzones. Het behoud ervan veronderstelt dus onvermijdelijk de garantie van een leefbaar inkomen van de 'bergboer'. Want niemand zal de bergflora en tegelijk ook de wandelwegen en ontspanningsgebieden met zo'n toegewijde zorg onderhouden dan zij.

Er zijn nog andere inspanningen nodig om een ingrijpende verandering van het landschap te voorkomen door te grote en uitgebreide teelten. Maar die opdracht mag je met een gerust hart de Zwitsers toevertrouwen: ze zijn zeer gehecht aan tradities, respecteren de natuur en zijn ecologisch. Ze zijn dit al nog voor dat begrip echt bekend werd. Ze zullen er alles aan doen opdat de boer verder kan leven en zijn velden en weiden kan beheren en zijn vee naar de weiden brengt. Zodat hij kwaliteitsvolle voeding kan blijven produceren en de schoonheid en integriteit van de landschappen kan bewaren!

Het land van de kazen

Wie Zwitserland bezoekt kan ook met eigen ogen zien en ontdekken hoe heel wat soorten kazen worden gemaakt. De meeste stellen een kaasmakerij, een restaurant of andere stands voor. Herders, koehoeders en kaasmakers tonen tijdens ateliers hoe de kaas wordt gemaakt en verliezen natuurlijk ook de geschiedenis van elk product niet uit oog.

Gegevens

DEMONSTRATIE KAASMAKERIJ EMMENTALER

Emmentaler demonstratiekaasmakerij

CH 3416 Affoltern i E (BE)
Tel: 00 41 34 435 16 11
info@showdairy.ch

MAISON DU GRUYERE (kanton Fribourg)

Tentoonstelling ‘de Gruyère AOC, een reis met de zintuigen’: open van juni tot september van 9 tot 19u.
en van oktober tot mei van 9 tot 18u.
Productie: 3 tot 4 maal per dag afhankelijk van het seizoen tussen 9 en 11u. en nadien tussen 12u.30 en 14u.30
CH 1663 Gruyères/Pringy
info@lamaisondugruyere.ch
Surf naar de website
tel.: 00 41 26 921 84 00

DEMONSTRATIE KAASMAKERIJ (Gruyère AOC) van Ponts-de-Martel (kanton Neuchâtel)

Dagelijks open van 8 tot 12 en van 17 tot 19u.
Gratis toegang – groepen op aanvraag
Eén productie per dag
CH 2316 Les Ponts-de-Martel
info@fromagerie-les-martel.ch 
tel.: 00 41 32 937 16 66
Bekijk zeker de website

DEMONSTRATIE KAASMAKERIJ APPENZELLER

Appenzeller demonstratiekaasmakerij
CH 9063 Stein (AR)
Tel: 00 41 71 368 50 70
info@schaukaeserei-stein.ch

DEMONSTRATIE KAASMAKERIJ RACLETTE SCHWYZERLAND

Raclette Schwyzerland demonstratiekaasmakerij
Milchstrasse CH 643 Seewen (SZ)
Tel: 00 41 41 819 82 82
info@milchstrasse.ch

ZWITSERS MUSEUM VAN HET LANDLEVEN VAN BALLENBERG

Alpenkaasmakerij
CH 3855 Brienz (BE)
Tel: 00 41 33 952 10 30
info@ballenberg.ch

FROMAGERIE HISTORIQUE DE BELLELAY (TETE DE MOINE)

CH 2713 Bellelay
Tel : 00 41 32 484 03 16
info@domaine-bellelay.ch
www.domaine-bellelay.ch